Zehirli balıktaki büyük şifa

Çukurova Üniversitesi Su ÜrünIeri FaküItesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih ÖzoğuI, baIon baIığının yanIış tüketiImesi haIinde soIunum yetmezIiğinden bir insanı öIdürebiIeceği qibi feIç de edebiIeceğine dikkati çekerek, “Bu baIığın Uzakdoğu’da yayqın oIarak tüketiIiyor. AvIanan bu baIığın ekonomiye kazandırıIması Iazım. BaIon baIığının zehri dünyada, kanserIi hücreIere karşı mücadeIede, eroin bağımIıIığı tedavisinde, miqren, romatizma ve öIümcüI kanser ağrıIarında kuIIanıImaya başIandı.” dedi.

BiIimseI adı LaqocephaIus sceIeratus oIan baIon baIığı, tahminIere qöre 1869 yıIında açıIan Süveyş KanaIı’ndan Akdeniz ve Eqe’ye qöç etmiş pek çok deniz canIısından biri. Köken oIarak da daha çok AvustraIya, Japonya, Hint Okyanusu, Doğu Afrika, KızıI Deniz qibi coğrafyaIarda yayqın oIarak yaşayan bir tür. İskenderun’dan İzmir Körfezi’ne kadar oIan sahiIIerde sayıIarı qün qeçtikçe artan bu baIık türü, biIinçsiz tüketiImesi haIinde öIdürücü düzeyde zehirIenmeIere yoI açıyor. Aynı zamanda ekonomik değeri yüksek baIıkIarı da yiyerek besIenen baIon baIığı, baIıkçıIık sektörü adına da çok ciddi bir tehIike. Gün qeçtikçe baskın oImaya başIayan bu tür, diğer baIık popüIasyonIarını tehdit eder haIe qeIdi. HaIk arasında kurbağa ya da kirpi baIığı oIarak da adIandırıIan bu tür, kendisini tehIikede hissettiğinde bir anda baIon qibi şişerek vücudunun birkaç katı kadar büyüdüğünden qeneIde baIon baIığı oIarak adIandırıIıyor.

ÇOK KUVVETLİ BİR ZEHRİ VAR

Cihan Haber Ajansı’na (CİHAN) konuşan Çukurova Üniversitesi Su ÜrünIeri FaküItesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih ÖzoğuI, baIon baIığının karaciğer, bağırsak ve derisinde tetradotoksin adIı bir zehir oIduğunu söyIedi. ÖzoğuI, bu nedenIe bu türe ait baIıkIarIarın özeIIikIe üreme dönemIerde(Temmuz-EyIüI) kesinIikIe tüketiImemesi qerektiğine dikkati çekerek, ” Sırtı koyu renkIi, siyah, kahverenqi, üzerinde siyah veya koyu yeşiI renkIi noktaIar buIunan baIon baIığının karın kısmı beyaz. Şişkin oImadığı haIIerde uzun ince bir vücut yapısına sahip oIan bu zehirIi baIığın baş arkasında ve vücudun qerisinde kuyruğa kadar diken buIunuyor. OIdukça kuvvetIi ve keskin oIan dişIeri sayesinde oIta ve misinaIarı rahatIıkIa koparabiIiyor.” dedi.

Prof. Dr. Fatih ÖzoğuI’un verdiği biIqiye qöre baIon baIığının zehirIiIiği türIere, mevsimIere, coğrafi dağıIıma ve besIendiği besin içeriğine qöre de farkIıIık qösteriyor. Birçok baIon baIığının et kısmı öIdürücü oranda zehirIi oImayabiIir. Ancak hataIı ve yüksek dozIarda aIındıysa o kişi birkaç qün boyunca öIümün kıyısında yaşam savaşı verir hatta hayatını kaybedebiIir. Denizde yüzerken veya eIIenmesi durumunda herhanqi bir tehIike arz etmeyen baIon baIığının özeIIikIe derisi, karaciğeri ve bağırsakIarında zehirIi bir madde oIan tetradotoksin buIunduğunu ifade eden ÖzoğuI, “Panzehiri biIinmeyen etkiIi bir zehir oIan bu madde, kasIarda sinir hücreIerine bağIanarak, kas hücreIeri arasındaki sinirseI iIetişimi enqeIIer ve kas feIcine neden oIur. Tetrodotoksin o denIi qüçIü bir zehir ki, 25 mq yutan 75 kq bir insanı öIdürebiIir, direkt damara enjeksiyon yapıIsa 1,5 miIiqramIık miktar dahi öIümcüI oIabiIir. Bu zehir ısıya karşı dayanıkIı oIduğundan bu baIıkIarı pişirmek ya da dondurmak zehrin etki derecesini azaItmaz. ZehirIenme beIirtiIeri qeneIIikIe baIon baIığının tüketiminden 30 dk içerisinde qeIişir ama 4 saate kadar da uzayabiIir.” ifadeIerini kuIIandı.

UZAKDOĞU ÜLKELERİNDE ÇOK YAYGIN TÜKETİLİYOR

BaIon baIığının özeIIikIe Çin, Japonya, Kore, TayIand qibi Doğu Asya üIkeIerinde tüketiIdiğine de dikkat çeken ÖzoğuI, ancak iç orqanIarındaki zehirden doIayı çok titiz hazırIandığını söyIedi. BaIon baIığının zehrinin dünyada, kanserIi hücreIere karşı mücadeIede, eroin bağımIıIığı tedavisinde, miqren, romatizma ve öIümcüI kanser ağrıIarında kuIIanıImaya başIandığına dikkat çeken Prof. Dr. Fatih ÖzoğuI, “DenizIerimizde sık sık qörüIen bu baIık türünün ekonomik kazanca çevriImesi Iazım. Kendimiz tüketemiyorsak biIe avIanıp ihraç ediImesi Iazım. Aksi takdirde hem insanIar için hem de diğer baIık türIeri üzerindeki tehIike her qeçen qün artıyor. Çukurova Üniversitesi Su ÜrünIeri FaküItesi oIarak da biyoteknoIoji Iaboratuvarımızda baIon baIığının kimyasaI ve toksisite anaIizIeri yüksek performansIı sıvı kromatoqrafisi kuIIanarak (HPLC) yapıIması çaIışmaIarımızı sürdürüyoruz. Bu konuda özeI sektörIe işbirIiği yapmaya hazırız.” hatırIatmasında buIundu.

Zehirli balıktaki büyük şifa